Ιωάννης ζηζιούλας ~ Η ετερότητα είναι αδιανόητη ερήμην της σχέσης

ioannis-zizioulas

Δεν υπάρχει άλλο πρότυπο για τη σωστή σχέση μεταξύ κοινωνίας και ετερότητας είτε για την Εκκλησία είτε για τον άνθρωπο, από τον Τριαδικό Θεό. Αν η Εκκλησία θέλει να είναι πιστή στον αληθινό εαυτό της, πρέπει να προσπαθήσει να αντανακλά την κοινωνία και την ετερότητά που υπάρχει στον Τριαδικό Θεό. Το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο ως “εικόνα Θεού”. Η σχέση μεταξύ κοινωνίας και ετερότητας στον Θεό είναι πρότυπο για αμφότερα ΄ και για την εκκλησιολογία και για την ανθρωπολογία. Τι μπορούμε να μάθουμε για την κοινωνία και την ετερότητα από το δόγμα της Αγίας Τριάδος;

Το πρώτο που προκύπτει από μια μελέτη του Τριαδικού δόγματος είναι ότι η ετερότητα είναι συστατική της ενότητας, και όχι επακόλουθο της. Ο Θεός δεν είναι πρώτα ένας και στη συνέχεια τρείς, αλλά ταυτόχρονα Ένας και Τρείς.

Την ενικότητα η ενότητα του δεν τη διασφαλίζει απλώς η ενότητα της ουσίας, όπως έχουν υποστηρίξει ο άγιος Αυγουστίνος και άλλοι δυτικοί θεολόγοι, αλλά η μοναρχία του Πατρός, ο οποίος είναι ο ίδιος ένα Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Εκφράζεται επίσης μέσω της αδιάσπαστης κοινωνίας που υπάρχει μεταξύ των τριών Προσώπων, πράγμα που σημαίνει η ετερότητα δεν αποτελεί απειλή για την ενότητα, αλλά εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση της.

Δεύτερο, μια μελέτη του δόγματος της Αγίας Τριάδας αποκαλύπτει ότι η ετερότητα είναι απόλυτη. Ο Πατήρ, ο Υιός και το Πνεύμα είναι απολύτως διαφορετικοί (κανένας τους δεν υπόκειται σε σύγχυση με τους άλλους δύο).

Τρίτο και σπουδαιότερο, η ετερότητα δεν είναι ηθική ή ψυχολογική, αλλά οντολογική. Δεν μπορούμε να πούμε τι είναι κάθε πρόσωπο ΄ μπορούμε να πούμε μόνο ποιος είναι. Κάθε πρόσωπο της Αγίας Τριάδας είναι διαφορετικό, όχι βάσει διαφοράς στις ιδιότητες, αλλά βάσει της απλής κατάφασης να είναι αυτός που είναι.

Απ’ όλα αυτά, τελικά, συνάγεται ότι η ετερότητα είναι αδιανόητη ερήμην της σχέσης, Κανένα Πρόσωπο δεν μπορεί να είναι διαφορετικό, παρά μόνο αν τελεί σε σχέση. Η κοινωνία δεν απειλεί την ετερότητα ΄ τη γεννά.

Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης ζηζιούλας