Mεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας και Διαλεκτική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

psychodromio.gr Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία

Η οριακή διαταραχή προσωπικότητας (Borderline personality disorder – BPD) απασχολεί τους ειδικούς της ψυχικής υγείας εδώ και πολλές δεκαετίες με όλο και αυξανόμενη ένταση.

H ΟΔΠ επηρεάζει περίπου το 1-2% του γενικού πληθυσμού, ενώ αν υπολογιστούν και οι υπο-ουδικές περιπτώσεις, το ποσοστό των πασχόντων ανέρχεται σε 3-4% του γενικού πληθυσμού. Επίσης θα πρέπει να προστεθεί ότι η οριακή διαταραχή προσωπικότητας παρουσιάζει πολύ υψηλή συννοσηρότητα με άλλες ψυχικές παθήσεις, όπως είναι οι συναισθηματικές διαταραχές, οι αγχώδεις διαταραχές, οι διαταραχές πρόσληψης τροφής και οι εξαρτήσεις, γεγονός που επιπλέκει περισσότερο την θεραπευτική προσπέλαση.

Περιγράφεται ως μια παρατεταμένη διατάραξη της λειτουργίας της προσωπικότητας ενός ατόμου. Εμφανίζεται συνήθως σε ηλικία μεγαλύτερη των δεκαοχτώ ετών. Οι οριακοί ασθενείς χαρακτηρίζονται από ασυνήθιστα επίπεδα αστάθειας στη διάθεση, στο συναίσθημα, στη συμπεριφορά και στην εικόνα εαυτού, καθώς και από χαοτικές σχέσεις με το αντικείμενο. Βρίσκονται στο μεταίχμιο νεύρωσης και ψύχωσης και εκδηλώνουν παρορμητικότητα, αυτοκτονικές πράξεις, αυτό-ακρωτηριασμούς, προβλήματα ταυτότητας και αισθήματα κενού και ανίας. Ο αυτό-τραυματισμός είναι ένα έκδηλο σύμπτωμα, ενώ οι ενέργειες για απόπειρα ή ολοκληρωμένη αυτοκτονία είναι πιθανές, ειδικότερα σε περιπτώσεις χωρίς προηγούμενη φροντίδα και αποτελεσματική θεραπεία.

Διαφοροδιάγνωση

Όσον αφορά την οριακή διαταραχή προσωπικότητας θα πρέπει να γίνει διαφορική διάγνωση από:

Την ψυχωτική διαταραχή, όπου χαρακτηρίζεται από επίμονη απουσία ελέγχου της πραγματικότητας.

Τη διαταραχή της διάθεσης, γιατί συνήθως δεν είναι αντιδραστική. Η διαφορική διάγνωση από την άτυπη καταθλιπτική διαταραχή είναι συχνά δύσκολη και μερικές φορές, μόνο η δοκιμαστική αντικαταθλιπτική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση.

Τη μεταβολή της προσωπικότητας οφειλόμενη σε γενική ιατρική κατάσταση και σε συμπτώματα που αναπτύσονται σε συνδυασμό με χρόνια χρήση ουσιών (π.χ. διαταραχή σχετιζόμενη με κοκαΐνη μη προσδιοριζόμενη αλλιώς).

Τις διατροφικές διαταραχές, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η νευρική ανορεξία και η βουλιμία.

Τη σχιζότυπη διαταραχή της προσωπικότητας, όπου τα συναισθηματικά χαρακτηριστικά είναι λιγότερο έντονα.

Την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση τα ελλείματα της ηθικής συνείδησης και της ικανότητας για σύναψη προσωπικών δεσμών είναι περισσότερο βαθιά.

Την οιστριονική διαταραχή προσωπικότητας, όπου ο αυτοακρωτηριασμός και η αυτοκτονία είναι λιγότερο συνηθισμένα και ο ασθενής έχει περισσότερες διαπροσωπικές σχέσεις.Τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, όπου ο σχηματισμός της ταυτότητας είναι πιο σταθερός.

Την εξαρτημένη διαταραχή προσωπικότητας· σ’ αυτή τη διαταραχή οι δεσμοί είναι σταθεροί.Την παρανοειδή διαταραχή προσωπικότητας, όπου η καχυποψία του ατόμου είναι περισσότερο ακραία και ασταθής.

Η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία (ΔΣΘ) δημιουργήθηκε από την Marsha Linehan εξαρχής για την αντιμετώπιση των ασθενών που έπασχαν από οριακή διαταραχή προσωπικότητας, και ειδικότερα για την αντιμετώπιση νέων γυναικών που εμφάνιζαν αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και είχαν κάνει απόπειρες αυτοκτονίας χωρίς να πάσχουν από κατάθλιψη. Οι ισχυρότερες καταβολές της ΔΣΘ προέρχονται, όπως υπονοεί και η ονομασία της, από τις θεραπείες της συμπεριφοράς, τις θεωρίες της μάθησης καθώς και τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Η ΔΣΘ όμως δανείζεται στοιχεία και τεχνικές και από άλλες θεραπείες καθώς και φιλοσοφικά συστήματα τόσο της Δύσης όσο και της Ανατολής. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο όρος διαλεκτική προστέθηκε στην ονομασία της Θεραπείας, γιατί σύμφωνα με την Μ. Linehan οι οριακοί ασθενείς βιώνουν μια σειρά από διαλεκτικά διλήμματα, στα οποία η θεραπεία εστιάζεται στην ανεύρεση της σύνθεσής τους.

Mεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας και Διαλεκτική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία