Το Ημερολόγιο ενός επαρχιακού εφημέριου» παρουσιάζεται σαν μια εφιαλτική πινακοθήκη προσώπων, καθένα από τα οποία, σε μια δεδομένη στιγμή, προδίδει όχι μόνο τα βαθιά αισθήματα του ήρωα, του νεαρού επαρχιακού εφημέριου του Αμπρικούρ, αλλά και την υπερφυσική μοίρα του κάθε πλάσματος. . . Μόνο το χέρι της Θείας Χάριτος έχει την εξουσία να ανοίξει ρωγμές στα αόρατα τείχη που οι άνθρωποι χτίζουν μέσα τους. . . Το υπερφυσικό χάρισμα του νεαρού ιερέα είναι να αναγκάσει τις ψυχές των ενοριτών του, στη μικρή γαλλική επαρχία του Αμπρικούρ, να παραιτηθούν από τις προφυλάξεις, με τις οποίες έχουν περιφράξει την ζωή τους, και να σταθούν απέναντι στην προοπτική της σωτηρίας τους. Εξού και οι συγκρούσεις που οριοθετούν το Ημερολόγιο ενός επαρχιακού εφημέριου, που δεν είναι παρά εκδηλώσεις συγκεκριμένες της Χάριτος, έτσι όπως πρακτικά αυτή εφαρμόζεται