Χριστιανικός Υπαρξισμός

Νομίζω ότι εδώ θα έπρεπε να αναπλεύσουμε πολύ μακριά προς τα πίσω. Θα έπρεπε να δούμε με ποιο τρόπο προσήλθα στον χριστιανισμό.  Γνωρίζετε ότι ανατράφηκα χωρίς καμία θρησκεία και ότι μολαταύτα από τη στιγμή που ξεκίνησα να σκέφτομαι από μόνος μου φιλοσοφικά, οδηγήθηκα δίχως να αντισταθώ να σκέφτομαι υπέρ του χριστιανισμού, δηλαδή να αναγνωρίζω ότι έπρεπε να υπάρχει στον χριστιανισμό μια πραγματικότητα με εξαιρετικό βάθος, και το καθήκον μου, ως φιλοσόφου, ήταν ν’ αναζητήσω το πώς αυτή η πραγματικότητα μπορεί να κατανοηθεί.

Είναι πραγματικά ένα πρόβλημα   κατανόησης  που τέθηκε επομένως για μένα. Ήταν η εποχή που υπέβαλλα τα γραπτά μου στον Βικτόρ Ντελμπό (Victor Delbos) και διαισθανόμουν στο έργο του μία πολύ μεγάλη συμπάθεια για αυτήν την έρευνα, αλλά βρέθηκα με το πέρασμα των χρόνων μέσα σε αυτήν την κατάσταση, την εξαιρετικά μοναδική, ενός ανθρώπου που πιστεύει βαθύτατα στην πίστη των άλλων, ο οποίος είναι τελείως  πεπεισμένος ότι αυτή η πίστη δεν είναι φανταστική, –χωρίς να ομολογεί τη  δυνατότητα ή το δικαίωμα να την αναλάβει απολύτως για λογαριασμό του.

Υπάρχει εδώ ένα παράδοξο, το παραδέχομαι πλήρως, το οποίο διατηρήθηκε για πολύ καιρό. Θα έλεγα ότι για πολύ καιρό βάδισα πάνω σε τεντωμένο σχοινί και χρειαζόταν σε μια στιγμή δεδομένη, μια εξωτερική παρέμβαση, αυτή του Μωριάκ (Mauriac)3, για να με θέσει ενώπιον αυτής της ανωμαλίας και να αναρωτηθώ, και να πω στον εαυτό μου: έχω αληθινά το δικαίωμα να επιμένω περαιτέρω σε αυτήν την οδό; Όχι, ένιωσα υποχρεωμένος να δώσω μια συγκατάθεση σαφή, να προσχωρήσω κατηγορηματικά. Αυτό συνέβη σε μία στιγμή της ζωής μου που ήμουνα, μπορώ να πω, σε ισορροπία, διόλου σε μία στιγμή ιδιαίτερης αγωνίας. Και τούτο ήταν για μένα ένας λόγος να σκεφτώ ότι αληθινά το είδος της πρόσκλησης που με απευθυνόταν από τη μεσολάβηση του Μωριάκ, έπρεπε να ληφθεί απολύτως στα σοβαρά.

Σας έχω πει πιθανότατα ότι κατά τη διάρκεια ορισμένων στιγμών δίστασα, είπα στον εαυτό μου: εάν πρέπει να προσχωρήσω στον χριστιανισμό, εάν πρέπει να εισέλθω σε μία εκκλησία, αυτό θα είναι στην μεταρρυθμισμένη εκκλησία;

Η γυναίκα μου είναι διαμαρτυρόμενη, είμαστε ασυνήθιστα δεμένοι, έχω μεγάλη αγάπη για τους δικούς της, έχω έναν ξάδελφο ο οποίος είναι αληθινά για μένα ένας άνθρωπος που εμπιστεύομαι και ο οποίος είναι πάστορας. Και παρ’ όλα αυτά επέλεξα τον καθολικισμό. Εκεί  η επίδραση του  Ντυ Μπο (Du Bos)4 ήταν σίγουρα ισχυρή. Μου φάνηκε ότι το να επιλέξω υπέρ του χριστιανισμού, αυτό σήμαινε το να επιλέξω υπέρ του χριστιανισμού στην πληρότητά του, και αυτήν την πληρότητα θα την έβρισκα περισσότερο στον καθολικισμό παρά στον προτεσταντισμό, ο οποίος μου έμοιαζε να παρέχει μόνο εκφάνσεις μερικευμένες και ποικίλες, κάποιες φορές ασταθείς.

Επομένως μεταξύ αυτών των εκφάνσεων θα ήτανε πολύ δύσκολο να επιλέξω. Ορίστε επομένως πώς συνέβησαν τα πράγματα ακριβώς. Αναφορικά με την ερώτησή σας, έχετε επικαλεσθεί αυτό το σημαντικό κείμενο περί του οντολογικού μυστηρίου, το οποίο είναι μεταγενέστερο της θρησκευτικής μεταστροφής μου.

Η μεταστροφή μου έγινε το 1929 και το υπό συζήτηση κείμενο είναι του 1932. Νομίζω ότι δεν είναι πολύ εύκολο να ορίσω επακριβώς ποια ήταν η σχέση ανάμεσα σε αυτού του είδους την εμπειρία, μπορώ πραγματικά να κάνω χρήση αυτής της λέξης: αυτή η βιωμένη εμπειρία που συνόδευσε, που ακολούθησε την θρησκευτική μεταλλαγή μου, και σε αυτό το οποίο ειπώθηκε μέσα σε εκείνο το κείμενο. Πιστεύω ότι ακόμη και τη στιγμή εκείνη , αισθάνθηκα την ανάγκη να αποκτήσω ένα σχέδιο το οποίο να είναι αρκετά οικουμενικό για να μπορεί αυτό, έτσι υποστήριζα, να είναι αποδεκτό ή κατανοητό από τους μη-καθολικούς και ακόμη ίσως και από τους μη-χριστιανούς. Υπό την προϋπόθεση ωστόσο να έχουν μια ορισμένη σύλληψη αυτού που μου φαινόταν ως το ουσιώδες.

Γκαμπριέλ Μαρσέλ